Noen ganger innser man sine begresninger. At man ikke strekker til. At man rett og slett kommer til kort. Det er nettopp der jeg er nå. Jeg står i erkjennelsens fruktbare hage og gumler på deadlinedruer og møtemangoer og sosiale sitroner. Bloggbringebær har de ikke her. Derfor må bloggen forfalle. Bare for å skubbe bloggen enda nærmere stupet, publiserer jeg en tekst jeg skrev på nynorsk (!!!!) for ikke så lenge siden. Tror faktisk den passer inn i Tankefjas-formatet. Utrolig nok. Hva mitt forhold til nynorsk angår, vil jeg helst avstå fra å kommentere. Dette er da en familieblogg. Men jeg kan si at jeg ble litt mer positivt innstilt etter skoledebatten i høst, der FrP-politikeren pisset (billedlig, folkens) på landsmaal, bønder og Ivar Aasen. Slike mennesker vil vi ikke assosieres med. FrPere, altså. Dessuten må jeg nesten si at det å kunne skrive “jau” i fullt alvor uten å bli rettet på det, er litt morsomt.

Så, la det bære og/eller briste. Dette er Tankefjas på nynorsk. Tolk det i den retningen du ønsker.

Me menneske er ein galen gjeng.

Der sa eg det.

Eg må berre beklage viss du skulle føle deg tråkka på, men såpass sjølvinnsikt bør ein kunne tillete seg å ha. La oss berre innsjå det – me er ikkje heilt riktig nagla. Ja vel, ikkje alle moglegvis, men dei fleste av oss. Me som bur i det som på fint blir kalla Vesten, me som er fødd inn under vingane til forbrukarsamfunnet, det er oss det er noe i vegen med. Dei andre har nok å stri med frå før.

Her i Vesten har me ein del ganske sære interesser. Når me først har fått ei interesse, blir me fort besette. Det blir stort og vanskeleg å halde i sjakk. Me må ha meir, heile tida meir. Det blir aldri nok.

Nei, eg snakkar ikkje om Vinter-OL, men om vår mentalitet når det kjem til det å kjøpe ting. Eksempelvis klede, TV, DVDar, telefonar og dingsar som ser ut som telefonar, men som kan gjere alt anna enn å ringe med.

Førre veke las eg ein artikkel om nordmenns haldningar til det å kjøpe ting. Resultata var nedslåande: me har ei heilag overtyding om at den neste T-skjorta, buksa eller dingsen som ser ut som ein telefon, men som me kan gjere alt anna enn å ringe med, skal gjere oss lukkeleg.

Jau, beint fram lukkeleg. Så lenge me går til innkjøp av den neste tingen, skal alt bli bra. Det skal bli fred på jorda, alle sjukdommar skal få ein kur og Brann skal førehandsvinne Tippeligaen på ubestemt tid.

Den neste tingen vi kjøper er heilt enkelt nøkkelen til nirvana og manna frå himmelen.

Eg held alle dører opne for at det er meg det er noe i vegen med, men eg synest dette høres litt småskrudd ut. Kven skal ta skulda?

Det er alltid lett å skulde på reklamebransjen. Eller på amerikanifiseringa av samfunnet – at det er desse forbaska høgrevridde amerikanarane som har sett grillar i hovuda på oss.

Men er det eigentleg slik? Er det så enkelt at vi berre er naive? Kunne vi avskaffa reklamebransjen og framleis handla T-skjorter og DVDar som om det sto om liv og helse?

Misforstå meg rett – eg insinuerer ikkje at me skal gå til væpna revolusjon mot reklamebransjen. Det må då vere grenser for kva ein kan finne på å seie. Reklamefolk anerkjenner sakkosekkar som møbel og har kanskje ein litt spesiell smak når det kjem til for eksempel briller, men å avskaffe dei berre på grunn av det synest eg blir litt drygt.

Kanskje det er ein kombinasjon av begge delar; seksti prosent vår naivitet og førti prosent reklamebransjen. For det er jo dette med å passe inn. Enten me likar å høyre det eller ikkje (dette er tydelegvis dagen for å kritisere mine eigne. Orsak), så er me flokkdyr. Tilhøyrer me ikkje noen flokk, implisitt den riktige flokken, er det ikkje langt ifrå at me går frå både vett og forstand. Me er opptekne av å gjere eit godt inntrykk på folka rundt oss, og vise at me er ein del av flokken.

I sosiologiske kretsar kallar ein slikt for identitet. Det er eit menneskeleg behov å kunne identifisere seg med noe eller noen. Då er for eksempel kleda våre ein fin ting å bruke, sidan dei som oftast er relativt synlege for folk flest. Og det er nok akkurat den akilleshælen reklamebransjen nyttar når dei sit i sakkosekkane sine og lagar reklamekampanjar.

Uansett kor tåpeleg og/eller utopisk dette skulle høyrest ut for eit gjennomsnittsmenneske, ser det ut til å fungere. Me synest kanskje det er litt latterleg, me seier ”å nei, den må du lengre ut på landet med, eg er ikkje født i går”, men likevel følgjer me etter. Det lages hundrevis av reklamekampanjar kvart år som speler på akkurat desse verkemidlane, noe som i yttarste konsekvens må bety at det er innbringande.

Kvar gong.

Er det rart eg seier at vi menneske ikkje er heilt riktig nagla? Du synest ikkje det er urimeleg?

Bra.

Men kvifor? Innarst inne veit me at fullkommen lukke ikkje vil komme gjennom ei T-skjorte det står ”Hasj æ bæsj” på. Me har vel alle vore innom fasar av livet både med og utan kviser der slikt ikkje høyres så dumt ut, men når alt kjem til alt er det nok ikkje slik.

Utopi har allereie vore nemnt tidlegare i teksta – og kanskje er ikkje det så dumt. Me liker å innbille oss om at lukka er rett rundt neste blåne. Det er ein god illusjon. Den gjer godt. Kanskje det er det som gjer at vi gjer det sånn nokolunde bra, sjølv om me er litt smågalne.

Tek du livsløgna frå eit gjennomsnittsmenneske, tek du frå han livet hans også, veit du.